Ontbinding overeenkomst camper door gevaar verkeersveiligheid

Wie een camper van ruim dertig jaar oud koopt, moet rekening houden met slijtage, onderhoud en ouderdomsgebreken. Van een voertuig uit 1993 met een koopprijs van € 5.600 mag een koper niet dezelfde technische staat verwachten als van een jonge camper. Dat betekent echter niet dat ieder gebrek voor rekening van de koper komt. Zeker wanneer een technisch gebrek het voertuig onveilig maakt voor deelname aan het verkeer, komt de conformiteitseis van artikel 7:17 BW nadrukkelijk in beeld.

Precies die vraag stond centraal in een procedure die Precise and Wise Juristen namens de koper voerde bij de Rechtbank Gelderland. De zaak betrof een Fiat 290 NA 7 kampeerauto die na aankoop ernstige technische en constructieve gebreken bleek te hebben. Namens de koper voerde Precise and Wise Juristen aan dat deze gebreken verder gingen dan normale slijtage. Daarbij werd uitdrukkelijk een beroep gedaan op de verkeersveiligheidsnorm uit HR 15 april 1994, ECLI:NL:HR:1994:ZC1338 (Schirmeister/De Heus). De kantonrechter volgde die juridische lijn en oordeelde dat de camper niet aan de overeenkomst beantwoordde.

Verkocht als gezinscamper voor gebruik op de openbare weg

De koper kocht de camper op 17 mei 2025 van twee particuliere verkopers voor € 5.600. Zij bezichtigde het voertuig en maakte een proefrit. De verkopers presenteerden het voertuig als een ruime gezinscamper met zes slaapplaatsen. Volgens de verstrekte informatie beschikte de camper onder meer over nieuwe elektra, watervoorzieningen en zonnepanelen. Daarnaast had het voertuig een geldige APK tot april 2026. De verkopers hadden de camper zelf nog recent als vakantiecamper gebruikt.

Die omstandigheden zijn juridisch relevant. De koper kocht geen restauratieobject of oldtimer die uitsluitend voor de verzameling was bestemd. Beide partijen wisten dat zij de camper daadwerkelijk wilde gebruiken om ermee te reizen. Tegen die achtergrond mocht zij verwachten dat het voertuig ten minste geschikt en veilig was voor normaal gebruik op de openbare weg.

Artikel 7:17 BW: wat mag een koper van een oude camper verwachten?

Het juridische vertrekpunt is artikel 7:17 BW. Een afgeleverde zaak moet aan de overeenkomst beantwoorden. Daarbij spelen alle omstandigheden van het geval een rol. De leeftijd, koopprijs en zichtbare staat van een voertuig zijn relevant. Hetzelfde geldt voor mededelingen van de verkoper en het gebruik waarvoor de koper de zaak aanschaft.

Bij een camper uit 1993 ligt het verwachtingsniveau vanzelfsprekend lager. Een koper moet rekening houden met slijtage en noodzakelijk onderhoud. Dat betekent echter niet dat hij ook ernstige verborgen veiligheidsgebreken moet accepteren. In deze zaak wezen de presentatie als gezinscamper, het recente gebruik door de verkopers en de nog geldige APK juist op normale bruikbaarheid. In de dagvaarding stelde Precise and Wise Juristen daarom dat de koper mocht verwachten dat de camper veilig kon deelnemen aan het verkeer.

Van zichtbare gebreken naar ernstige technische problemen

Kort na de levering ontdekte de koper verschillende problemen. Zij constateerde onder meer roestvorming, lakschade, vocht- en lekkagesporen en beschadigingen aan het interieur. Een kentekenonderzoek liet bovendien een problematische historie zien. Bij eerdere APK-keuringen waren onder meer vloeistoflekkage, problemen met het uitlaatsysteem, beschadigde stofhoezen van aandrijfassen en overmatige speling aan fuseekogels geconstateerd.

De belangrijkste bevindingen kwamen echter uit technisch onderzoek. Huysmans Totaal Service constateerde op 15 augustus 2025 onder meer ernstige olielekkages, verkeerd gemonteerde motorsteunen en aanzienlijke houtrot in de vloer. Enkele dagen later waarschuwde de garage dat met de camper in deze toestand niet meer veilig kon worden gereden. Door de wijze waarop de motorsteunen waren gemonteerd, bestond het risico dat de motor uit zijn steun zou vallen en de aandrijfas zou loskomen. Ook bestond het risico dat delen van de constructie door houtrot zouden bezwijken.

Deskundige bevestigt gevaar voor de verkeersveiligheid

Later onderzocht ook een onafhankelijke deskundige van Camperhost de camper. Die bevindingen bevestigden in belangrijke mate het eerdere technische beeld. Het ging niet alleen om zichtbare ouderdomsgebreken. De deskundige constateerde ook ernstige technische en constructieve tekortkomingen die een gemiddelde particuliere koper tijdens een normale bezichtiging of proefrit niet eenvoudig kon ontdekken.

De kantonrechter stelde uiteindelijk vast dat uit de rapportages onder meer problemen volgden met de verbinding tussen zij- en achterwand, roestvorming, het remsysteem en vooral de ondeugdelijke bevestiging van de motorsteunen. Die laatste gebreken konden ertoe leiden dat de motor uit zijn steun zou vallen. Daarmee ging het niet meer om regulier onderhoud aan een oude camper. De gebreken raakten rechtstreeks aan de verkeersveiligheid.

Schirmeister/De Heus: verkeersveiligheid als juridische ondergrens

Dat brengt de zaak bij het arrest Schirmeister/De Heus. De Hoge Raad formuleerde daarin een belangrijke regel voor de koop van tweedehands voertuigen:

“Ingeval een (tweedehands) auto wordt gekocht om daarmee, naar de verkoper bekend is, aan het verkeer deel te nemen, zal als regel moeten worden aangenomen dat de auto niet beantwoordt aan de overeenkomst, indien als gevolg van een eraan klevend gebrek dat niet op eenvoudige wijze kan worden ontdekt en hersteld, zodanig gebruik van de auto gevaar voor de verkeersveiligheid zou opleveren.”

De betekenis van deze overweging is groot. De Hoge Raad koppelt het beoogde gebruik van het voertuig rechtstreeks aan de gerechtvaardigde verwachtingen van de koper. Wanneer de verkoper weet dat de koper het voertuig aanschaft om ermee aan het verkeer deel te nemen, mag de koper in beginsel verwachten dat verborgen technische gebreken dat gebruik niet gevaarlijk maken.

Schirmeister/De Heus betekent niet dat iedere oude auto met een defect automatisch non-conform is. Leeftijd, prijs, zichtbare toestand en eventuele risicoaanvaarding blijven relevant. De verkeersveiligheidsnorm vormt echter een belangrijke ondergrens. Een koper van een oud voertuig koopt in zekere zin de normale ouderdom en slijtage mee. Hij aanvaardt daarmee niet automatisch een verborgen gebrek waardoor normaal verkeersgebruik gevaarlijk wordt.

Waarom Schirmeister/De Heus precies op deze camper past

Precise and Wise Juristen heeft deze rechtsregel in de dagvaarding uitdrukkelijk aan het feitencomplex gekoppeld. De verkopers wisten dat de koper de camper wilde gebruiken om ermee aan het verkeer deel te nemen. Tegelijkertijd kon zij de ernstigste technische gebreken tijdens een gewone bezichtiging en proefrit niet eenvoudig ontdekken. Voor de ondeugdelijke bevestiging van de motorsteunen en andere technische problemen was nader onderzoek nodig.

Daarbij waren de mogelijke gevolgen aanzienlijk. Het ging niet uitsluitend om toekomstige reparatiekosten of verminderd comfort. De deskundigen koppelden verschillende gebreken rechtstreeks aan de veiligheid van het voertuig. Juist daardoor sloot de zaak nauw aan bij de maatstaf uit Schirmeister/De Heus.

Geen aankoopkeuring betekent niet automatisch eigen risico

De verkopers wezen er onder meer op dat de koper vóór de koop geen professionele aankoopkeuring had laten uitvoeren. Bij een camper van deze leeftijd is dat een relevante omstandigheid. Een koper kan zichtbare gebreken niet negeren en vervolgens zonder meer stellen dat hij een voertuig in perfecte staat mocht verwachten.

Daaruit volgt echter niet dat ieder verborgen technisch gebrek voor rekening van de koper komt. Artikel 7:17 BW verplicht de verkoper een zaak af te leveren die aan de overeenkomst beantwoordt. Het ontbreken van een aankoopkeuring heft die verplichting niet op. In de procedure voerde Precise and Wise Juristen daarom aan dat een aankoopkeuring extra zekerheid kan bieden, maar geen voorwaarde vormt voor een beroep op conformiteit. Anders zou de conformiteitsverplichting feitelijk volledig naar de koper verschuiven.

De kantonrechter nam uiteindelijk een genuanceerde positie in. Vanwege de leeftijd en koopprijs mocht de koper niet te veel van de camper verwachten. Ook nam zij een risico door zonder aankoopkeuring te kopen. Zij hoefde echter niet te verwachten dat de camper door ernstige, niet eenvoudig waarneembare gebreken gevaarlijk was voor deelname aan het verkeer.

Een geldige APK sluit non-conformiteit niet uit

Ook de nog geldige APK maakte het voertuig niet automatisch conform. Een APK-keuring en de civielrechtelijke conformiteitstoets hebben een verschillend karakter. Artikel 7:17 BW ziet op hetgeen de koper op grond van de concrete overeenkomst redelijkerwijs mocht verwachten.

Een geldige APK kan die verwachting wel beïnvloeden. Dat gold zeker in deze zaak, omdat de camper werd verkocht voor daadwerkelijk gebruik op de weg. De later vastgestelde technische gebreken verdwenen echter niet door het enkele feit dat het voertuig eerder APK-goedgekeurd was.

Ontbinding en terugbetaling van de koopprijs

De koper stelde de verkopers op 12 augustus 2025 formeel in gebreke en gaf hun veertien dagen om alsnog behoorlijk na te komen. In de procedure baseerde Precise and Wise Juristen de vordering onder meer op artikel 7:17 BW, de ontbindingsregeling van artikel 6:265 BW en de regels over verzuim uit artikelen 6:81 en 6:82 BW. Voor de gevolgen van de ontbinding speelde artikel 6:271 BW een centrale rol.

De kantonrechter oordeelde dat de camper niet aan de overeenkomst beantwoordde en dat de koper de koopovereenkomst rechtsgeldig had ontbonden. De verkopers moesten daarom de koopprijs van € 5.600 terugbetalen, vermeerderd met wettelijke rente. Daartegenover moest de koper de camper teruggeven.

Ook de kosten van het deskundigenonderzoek kwamen aan de orde. De kantonrechter kwalificeerde deze kosten als redelijke kosten ter vaststelling van schade en aansprakelijkheid in de zin van artikel 6:96 lid 2 onder b BW. Omdat partijen eerder hadden afgesproken de deskundigenkosten ieder voor de helft te dragen, kende de rechter € 232,50 toe.

Niet iedere gevorderde schadepost slaagde. De motorrijtuigenbelasting en verzekeringspremies wees de kantonrechter af, omdat de koper het kenteken had kunnen schorsen. Ook de buitengerechtelijke incassokosten werden niet toegewezen. De koper won daarmee het principiële geschil over de conformiteit en ontbinding, maar de rechter beoordeelde iedere aanvullende schadepost afzonderlijk.

Belang van deze uitspraak voor kopers van tweedehands voertuigen

Het vonnis laat helder zien waar bij een oud tweedehands voertuig de grens kan liggen. Een koper moet zijn verwachtingen aanpassen aan de leeftijd, koopprijs en zichtbare toestand. Artikel 7:17 BW biedt geen garantie dat een oude camper vrij is van onderhoud of technische problemen. De eerdere versie van deze blog vertrok terecht vanuit precies dat onderscheid tussen normale ouderdom en ernstige veiligheidsgebreken.

Maar ouderdom is geen vrijbrief voor een verkeersonveilig voertuig. Wanneer de verkoper weet dat het voertuig voor deelname aan het verkeer wordt gekocht en een niet eenvoudig kenbaar gebrek dat gebruik gevaarlijk maakt, krijgt de maatstaf uit Schirmeister/De Heus bijzonder gewicht.

Dat maakt deze zaak ook praktisch relevant. Een goed technisch dossier kan bij een geschil over een tweedehands auto of camper doorslaggevend zijn. Foto’s, onderhoudshistorie, garageverklaringen en vooral een onafhankelijk deskundigenonderzoek kunnen aantonen dat sprake is van méér dan normale slijtage.

Precise and Wise Juristen stond de koper bij

Precise and Wise Juristen heeft de koper in deze procedure bijgestaan en de zaak namens haar bij de Rechtbank Gelderland gevoerd. De procedure draaide in de kern om non-conformiteit, verkeersveiligheid en de rechtsgeldigheid van de ontbinding. De kantonrechter stelde de koper op het belangrijkste punt in het gelijk.

De uitspraak bevestigt daarmee een belangrijke grens binnen het kooprecht. Wie een oude camper koopt, koopt de ouderdom en de daarbij behorende normale slijtage in zekere mate mee. Hij koopt echter niet zonder meer het risico dat verborgen technische gebreken het voertuig onveilig maken.

Levert een niet eenvoudig kenbaar en herstelbaar gebrek gevaar voor de verkeersveiligheid op, dan kan juist dát op grond van artikel 7:17 BW en Schirmeister/De Heus de doorslag geven bij de conclusie dat een tweedehands voertuig niet aan de overeenkomst beantwoordt.